[SME-70years] TRÍ TUỆ NHÂN TẠO TRONG THIẾT KẾ VÀ CHẾ TẠO CƠ KHÍ HIỆN ĐẠI

   Với sự tham gia chia sẻ của các chuyên gia trong lĩnh vực rô-bốt và trí tuệ nhân tạo, chương trình tập trung làm rõ những bước tiến của AI trong các hệ thống cơ khí hiện đại, tiềm năng ứng dụng trong nghiên cứu, thiết kế và chế tạo, đồng thời gợi mở những cơ hội và thách thức đối với đội ngũ kỹ sư trong kỷ nguyên công nghệ số.

Từ rô-bốt tự động đến hệ thống thông minh có khả năng nhận thức và tương tác

   Trong phần trình bày “Rô-bốt thông minh trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo”, PGS.TS. Nguyễn Xuân Hạ, giảng viên cao cấp Nhóm chuyên môn Rô-bốt, Khoa Cơ điện tử, Trường Cơ khí, đã giới thiệu hành trình phát triển của công nghệ rô-bốt, từ những cỗ máy vận hành theo chương trình cố định đến các hệ thống thông minh có khả năng nhận thức môi trường, học hỏi, suy luận, ra quyết định và tương tác với con người.

   Thông qua những thành tựu công nghệ nổi bật như Physical AI, Embodied AI, Generative AI, Vision–Language–Action (VLA) và rô-bốt dạng người (Humanoid Robotics), bài trình bày giúp người tham dự hình dung rõ hơn những thay đổi về năng lực và phạm vi ứng dụng của rô-bốt trong sản xuất và đời sống.

   Không chỉ dừng lại ở việc giới thiệu các xu hướng công nghệ mới, diễn giả còn phân tích cơ hội và thách thức đối với Việt Nam trong nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ rô-bốt thông minh. Trong đó, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và tăng cường hợp tác giữa nhà trường với doanh nghiệp là những yếu tố quan trọng để từng bước phát triển năng lực công nghệ trong nước.

   Những chia sẻ cũng nhấn mạnh vai trò của các thế hệ kỹ sư Bách khoa Hà Nội trong việc tiếp cận, sáng tạo và làm chủ các công nghệ tiên tiến, góp phần đưa những thành tựu của AI vào thực tiễn.

AI cho thế giới vật lý: Từ dự đoán đến kiến tạo

   Tiếp nối chương trình, TS. Trương Quốc Chiến trình bày chủ đề “AI cho Thế giới Vật lý: Từ Dự đoán đến Kiến tạo trong Cơ khí Hiện đại”, tập trung phân tích sự chuyển dịch trong vai trò của AI: từ công cụ phân tích, dự đoán dữ liệu sang khả năng trực tiếp tham gia vào quá trình khám phá, thiết kế và chế tạo các hệ thống vật lý.

   Nếu trước đây AI chủ yếu được ứng dụng trong nhận dạng hình ảnh, phát hiện lỗi máy móc hay ước lượng tuổi thọ thiết bị, thì hiện nay công nghệ này đang mở ra những hướng tiếp cận mới như đề xuất vật liệu, thiết kế các cấu trúc mới và học cách điều khiển rô-bốt trong môi trường thực tế. AI vì thế không chỉ hỗ trợ con người hiểu và dự đoán thế giới, mà còn từng bước tham gia vào quá trình kiến tạo những giải pháp kỹ thuật mới.

   Tuy nhiên, từ một thiết kế tối ưu trên máy tính đến một sản phẩm có thể vận hành hiệu quả trong thực tế vẫn tồn tại những khoảng cách đáng kể. Các giới hạn của vật liệu, tác động của ma sát và sự khác biệt giữa mô phỏng với điều kiện vận hành thực tế đặt ra yêu cầu phải kết hợp AI với các nguyên lý vật lý và kết quả thực nghiệm.

   Qua những ví dụ từ nghiên cứu khoa học và kỹ thuật, bài trình bày gợi mở các vấn đề quan trọng: AI đang thay đổi cách con người thiết kế và chế tạo như thế nào; cần đặt kỳ vọng ra sao đối với công nghệ này; và đâu là vai trò không thể thay thế của người kỹ sư, nhà khoa học trong quá trình phát triển các hệ thống cơ khí hiện đại.

Kết nối tri thức, thúc đẩy hợp tác giữa nhà trường, doanh nghiệp và sinh viên

   Bên cạnh các nội dung chuyên môn, Talk show dành thời gian cho phần tọa đàm, trao đổi giữa các diễn giả, doanh nghiệp, cán bộ và sinh viên. Đây là dịp để các bên cùng thảo luận về khả năng ứng dụng AI trong lĩnh vực cơ khí, những yêu cầu mới đối với nguồn nhân lực kỹ thuật cũng như định hướng nghiên cứu và phát triển công nghệ trong thời gian tới.

Tọa đàm trao đổi giữa các diễn giả và các nhà khoa học, Thầy cô và các bạn sinh viên tham dự Talk show

   Việc kết nối các góc nhìn từ nghiên cứu, đào tạo và thực tiễn doanh nghiệp góp phần làm rõ hơn những cơ hội đưa công nghệ AI vào các bài toán kỹ thuật cụ thể, đồng thời khuyến khích sinh viên chủ động cập nhật tri thức, phát triển tư duy liên ngành và nâng cao năng lực làm chủ công nghệ.

   Diễn ra trong khuôn khổ chuỗi sự kiện kỷ niệm 70 năm thành lập Đại học Bách khoa Hà Nội, Talk show là hoạt động góp phần lan tỏa các thành tựu khoa học công nghệ, thúc đẩy trao đổi học thuật và tăng cường kết nối giữa nhà trường với doanh nghiệp.

   Thông qua chương trình, Trường Cơ khí tiếp tục khẳng định định hướng gắn kết đào tạo với nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và nhu cầu thực tiễn của ngành công nghiệp; đồng thời tạo thêm cơ hội để giảng viên, sinh viên tiếp cận những xu hướng công nghệ mới, góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực cơ khí có năng lực thích ứng và làm chủ công nghệ trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.