[SME] TỌA ĐÀM: QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ VÀ THỦ TỤC ĐĂNG KÝ SÁNG CHẾ, GIẢI PHÁP HỮU ÍCH CHO CÁC NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

     Trong bối cảnh hoạt động nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo ngày càng phát triển, việc bảo hộ tài sản trí tuệ đối với các kết quả nghiên cứu, giải pháp kỹ thuật và sản phẩm khoa học – công nghệ đóng vai trò ngày càng quan trọng và cấp thiết. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít nhà khoa học vẫn gặp khó khăn trong việc xác định đối tượng bảo hộ cũng như xây dựng hồ sơ đăng ký sáng chế, giải pháp hữu ích đáp ứng đúng yêu cầu và tiêu chuẩn pháp lý.

      Trong năm 2026, nhằm nâng cao nhận thức và trang bị kiến thức cơ bản về sở hữu trí tuệ cho đội ngũ cán bộ, giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên, Trường Cơ khí – Đại học Bách khoa Hà Nội phối hợp với Viện Sở hữu trí tuệ quốc gia xây dựng chuỗi tọa đàm học thuật chuyên đề về sở hữu trí tuệ. Chuỗi hoạt động hướng tới việc giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về quyền sở hữu trí tuệ, các quy định pháp lý liên quan, cũng như cách thức bảo vệ và khai thác hiệu quả các kết quả nghiên cứu khoa học.

      Buổi tọa đàm có sự tham dự của Ban lãnh đạo trường Cơ khí, các chuyên gia, diễn giả khách mời, giảng viên, cán bộ nghiên cứu, học viên cao học và sinh viên quan tâm đến việc đăng ký sở hữu trí tuệ.  Mục tiêu tọa đàm trang bị kiến thức nền tảng và chuyên sâu về quyền sở hữu trí tuệ, đặc biệt là sáng chế và giải pháp hữu ích; Cập nhật các quy định pháp luật hiện hành và quy trình đăng ký bảo hộ sáng chế; Phân tích điều kiện đánh giá hồ sơ sáng chế như tính mới, trình độ sáng tạo và khả năng áp dụng công nghiệp; Tạo diễn đàn trao đổi, thảo luận về thực tiễn, khó khăn và thuận lợi trong quá trình đăng ký và khai thác tài sản trí tuệ từ nghiên cứu khoa học.

GS.TS. Phạm Văn Sáng – Phó Hiệu trưởng Trường Cơ khí, Đại học Bách khoa Hà Nội phát biểu khai mạc.

      Phát biểu khai mạc tọa đàm, GS.TS  Phạm Văn Sáng – Phó hiệu trưởng Trường Cơ khí nhấn mạnh về tầm quan trọng của SHTT trong giai đoạn 2025-2030 theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, cụ thể trong Dự thảo Quy chế công tác cán bộ của ĐHBK HN mới sửa đổi đã đưa SHTT thành một nhiệm vụ chính trong phát triển khoa học công nghệ của Đại học, với mong muốn đưa tài sản trí tuệ, trong đó có sáng chế đã được cấp bằng bảo hộ của cán bộ trường Cơ khí ra ứng dụng công nghiệp ngày càng hiệu quả hơn. GS.TS  Phạm Văn Sáng gửi lời cảm ơn TS. Đỗ Đức Nam và các đồng nghiệp đã đến để truyền tải giúp các thầy cô Trường Cơ khí hiểu hơn về SHTT, các kỹ thuật nộp đơn đăng ký SHTT để đạt được chứng nhận.

TS. Đỗ Đức Nam, nguyên Phó Viện trưởng Viện Sở hữu trí tuệ quốc gia trình bày tại buổi tọa đàm

       TS. Đỗ Đức Nam trình bày tổng quan sở hữu trí tuệ, vai trò, tầm quan trọng của sở hữu trí tuệ trong hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển công nghệ,  đặc biệt làm rõ những điểm chính liên quan đến các điều kiện bảo hộ của sáng chế/giải pháp hữu ích (GPHI). Báo cáo cũng đề cập và nhấn mạnh sự xuất hiện, tác động của  trí tuệ nhân tạo (AI) lĩnh vực SHTT. Trước đó Luật Sở hữu trí tuệ đã có 3 lần sửa đổi, bổ sung, trong lần thứ 4 năm 2025 đã có những điều khoản mới quy định về tài sản trí tuệ được tạo ra khi có sự tham gia của AI.

Ông Nguyễn Công Đức - Viện SHTT quốc gia trình bày tại buổi tọa đàm.

     Tiếp theo là chuyên đề chuyên sâu về: “Tổng quan về sáng chế và giới thiệu cơ sở dữ liệu sáng chế” do Chuyên gia Nguyễn Công Đức – Trưởng phòng Khai thác thông tin sở hữu trí tuệ, Viện SHTT Quốc gia trình bày, cung cấp các kiến thức thực tiễn về việc xác định đối tượng đăng ký bảo hộ, các yêu cầu đối với bản mô tả sáng chế, cũng như cách khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu sáng chế trong nước và quốc tế.

      Trong phiên thảo luận – trao đổi giữa chuyên gia, giảng viên và nhà nghiên cứu về các vấn đề thực tiễn trong đăng ký sáng chế và giải pháp hữu ích, nhiều câu hỏi liên quan đến đăng ký SHTT, các giải pháp tách đơn, các thuật ngữ tiêu chuẩn, cách trình bày, mô tả trong đơn đăng ký theo đúng tiêu chuẩn đã được các chuyên gia giải đáp.

Các diễn giả và đại biểu tham dự tọa đàm

      Buổi tọa đàm  được đánh giá cao về nội dung và tính thiết thực, thông qua các trao đổi, cung cấp cho các nhà khoa học những kiến thức cơ bản về các quy định hiện hành trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, giới thiệu một số cơ sở dữ liệu sáng chế trong và ngoài nước, đồng thời chia sẻ kỹ năng và phương pháp xây dựng bản mô tả sáng chế, đây cũng là cơ hội quan trọng để các nhà khoa học, giảng viên và sinh viên Trường Cơ khí tiếp cận kiến thức pháp lý thiết yếu, góp phần nâng cao giá trị khoa học, thương mại hóa kết quả nghiên cứu và thúc đẩy hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trong nhà trường.